Voetafdrukreis naar Rome

Door Hans Meek - november 2009

In de herfstvakantie heb ik met mijn vrouw een treinreis gemaakt naar Rome. Niet met een goedkoop vliegticket of met de auto, maar met de trein. Vanwege de voetafdruk, de mondiale ofwel ecologische voetafdruk.

Geen voetreis naar Rome, zoals Bertus Aafjes, dat is natuurlijk nog beter. Maar daarna volgt de trein als goede tweede, met het meest efficiënte energiegebruik en de minste CO₂ uitstoot per persoon per kilometer. Bovendien is het met een beetje goede wil heel goed mogelijk om treinen uitsluitend op groene elektriciteit te laten rijden. Voor benzineverslindende auto’s en kerosineslurpende vliegtuigen is dat onmogelijk.

Je stapt om 18.00 uur op de trein in Arnhem en bent de volgende dag om 12.00 uur in Rome. Lang niet gek, je kunt onderweg lekker slapen en de volgende morgen rijd je door een zonnig Italiaans landschap en een groot aantal tunnels comfortabel via Florence naar Rome. Ondertussen heb je tijd om te lezen, te rusten en na te denken. Bij voorbeeld over Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk, zoals de titel van het boekje van Jan Juffermans over dit onderwerp luidt.
Hoe komt het toch dat vrijwel niemand hier in de kerk mee bezig is en mensen je als een beetje wereldvreemd en onnozel beschouwen als je zo gek bent om met de trein naar Rome te gaan. Zeker de geitenwollensokkengeneratie. Inderdaad.

De ecologische voetafdruk is een maat om aan te geven hoeveel hectare je als persoon , als kerk, als dorp, als stad of als land gebruikt om in je behoeften te voorzien. Je kunt al snel een eerste indruk krijgen op www.voetenbank.nl.

Een recent overzicht is gepubliceerd door het Wereld natuurfonds in het Living Planet Report 2008.
De gemiddelde Nederlander heeft een voetafdruk van 4.4 hectare per persoon, en de gemiddelde Italiaan nog iets meer, namelijk 4,8, terwijl er gemiddeld maar 2 per persoon beschikbaar zijn voor 6 miljard mensen op aarde.
Ik moet helaas tot mijn schande bekennen dat ik zelf een voetafdruk van ruim 6 hectare heb. Vandaar dat ik een beetje boete doe door zo veel mogelijk met de trein te reizen en zo veel mogelijk te lopen of te fietsen.

Het grootste probleem voor de voetafdruk is het gebruik van fossiele energie en de uitstoot van het broeikasgas CO₂. Er zijn bij lange na niet genoeg bomen en bossen op aarde om dit weer te recyclen. Dus zitten we met steeds meer CO₂ in de lucht en een opwarmend klimaat.
Daar is nu tijdelijk veel politieke en ook een beetje kerkelijke aandacht voor in de aanloop van de grote klimaatconferentie in Kopenhagen in december van dit jaar, zie www.countdowntocopenhagen.org. Maar verder wordt er in Nederland nog bitter weinig gedaan om tot energievermindering te komen of tot het gebruik van alternatieve, groene, duurzame energie. Allemaal te lastig en te onhandig en te duur. Liever zelfs nieuwe kolencentrales!

En de Kerk?
Als je in het Vaticaan rondloopt merk je niets van aandacht voor duurzaamheid, en als je in de PKN rondloopt heel weinig. Zeker aan de basis. Het leeft op de een of andere manier niet. Toch zal het vanuit de basis moeten komen.
Zou het niet mooi zijn als we allemaal meer voetreizen gaan maken, meer op onze voetafdruk letten en de auto en het vliegtuig links laten liggen. Alleen nog te voet, per fiets of met de duurzame trein. Dat betekent wat reizen betreft: Minder, maar wel lekkerder.
Als we daar nu eens het voortouw in nemen als kerken, te beginnen in 2010. Dat lijkt me een mooi jaartal om na Kopenhagen te beginnen met een werkelijk duurzame en onthaaste 21e eeuw.

·> Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk [pdf] door Jan Juffermans
·> Living Planet Report 2008.pdf
·> Nederlandse versie Living Planet Report 2008.pdf
·> reageer op deze column via redactie@kerkenmilieu.nl