Genesis 1 is een gedicht. Met dagen als coupletten, met binnen- en slotrefreinen (herhalingen zijn veelzeggende stijlfiguren; een afwijking daarvan is extra opvallend). En in die poëzie zit de profetie (profetie is niet voorspellen of zo, maar: de dingen duiden in het licht van wie God is.). Er is vaker op gewezen dat Genesis 1 begint met de letter Beth en dat betekent ‘huis’. De schepping bedoeld als een huis om in te wonen.
’Gods geest zweefde...’ ik geef de voorkeur aan de vertaling ‘broedt’ omdat deze betekenis innerlijk meer verwant is met de moederlijkheid van het vrouwelijke woord ‘roeach’ (Hebreeuws voor ’geest’), èn vanwege de notie: “wat kan Ik van/uit deze chaos maken –” , zit er asl het ware op te broeden... ‘Duisternis’ en ‘vloed’ zijn inbegrip van al wat het bestaan bedreigt. Vertaal dat maar naar onze eigen concrete (wereld-)situatie
‘God zei...’ In de chaos is het spreken van God ordenend werkzaam. Structuur is ook: begrenzing, be-perking . In het bijbels denken is het Woord van God van ongelofelijk belang. Het is een ander woord voor de Torah, waarvoor de zogenaamde Tien Woorden kenmerkend zijn. Het woordje ‘dabar’ betekent zowel woord als feit/daad/ding. Het meervoud ‘debarim’ is: geschiedenis: het ene woord roept het andere op, lokt het andere uit...
De mythische grootheden “Licht” en “Duisternis” worden op hun nummer gezet: ze mogen niet meer zijn dan “dag” en “nacht”. Zonder God worden ze weer die vergoddelijkte grootheden. Licht, ‘verlichting’ als hoogste maatstaf: ons eigen inzicht en kennis, ons weten (gnosis) neemt dan de plaats in van God. Zie wat we dan met die prachtige verkrachte aarde doen. Science sans conscience n’est que ruïne de l’âme (Rabelais): weten(schap) zonder geweten ruïneert de geest. Daarover gaat Genesis 3. Kennis, wijsheid, is ongeveer het hoogste in de mens. Maar als het buiten God en zijn bedoeling om een eigen leven wil gaan leiden, kijk dan uit –
En duisternis/vloed: als de mens zijn roeping verloochent, dan komt de chaos weer terug, zie diezelfde wateren bij de zondvloed (Genesis 6-9). Zondvloed: je sleept de hele schepping mee in jouw on-heil. Daartegenover staan Noach en zijn ark: je neemt de hele schepping mee in jouw gehoorgeven aan God.